Hoogsensitiviteit

Een gevoelig kind is niet te gevoelig

Sommige kinderen lijken de wereld net wat intenser te ervaren. Ze merken kleine veranderingen op, voelen stemmingen van anderen aan, denken lang na over wat er gebeurt en kunnen diep geraakt worden door gebeurtenissen. Een drukke omgeving kan veel van hen vragen. Na een lange schooldag zijn ze sneller moe, hebben ze behoefte aan rust of kunnen emoties zich thuis ineens ontladen.

We noemen dit vaak hoogsensitiviteit.

Maar misschien is het interessanter om niet meteen te kijken naar wat er ‘mis’ is, maar naar hoe een kind de wereld ervaart en wat het nodig heeft.

Gevoeligheid is meer dan snel overprikkeld raken.

Hoogsensitiviteit, ofwel sensory processing sensitivity (SPS), is een temperamentseigenschap en geen diagnose.

Mensen met een hogere gevoeligheid verwerken informatie anders, merken subtiele signalen eerder op en verwerken gebeurtenissen dieper. Dit kan leiden tot snellere overprikkeling of vermoeidheid.

Gevoeligheid heeft echter ook voordelen; deze mensen profiteren sterker van een positieve omgeving. Het gaat niet alleen om meer last van prikkels, maar ook om meer ontvankelijkheid voor wat de omgeving biedt.

Dit biedt een waardevolle kijk op kinderen: een kind dat veel waarneemt, hoeft niet ‘te gevoelig’ te zijn, maar kan goed afgestemd zijn op zijn omgeving.

Wat vertelt gedrag ons?

Een kind dat na school ontploft, kan overprikkeld zijn.

Maar achter gedrag kan ook een andere behoefte liggen.

Misschien is er behoefte aan:

• meer rust en hersteltijd;

• minder prikkels;

• meer beweging;

• meer vrijheid;

• duidelijkheid en structuur;

• verbinding;

• ruimte om emoties te verwerken;

• of simpelweg even niets hoeven.

Daarom vind ik de vraag “Hoe krijgen we dit gedrag anders?” niet altijd de meest interessante eerste vraag.

Een andere vraag kan zijn:

“Wat probeert dit gedrag ons te vertellen?”

Gedrag is immers vaak een zichtbare uiting van iets wat daaronder ligt.

Geen label, maar beter begrijpen

Een label kan soms helpen om ervaringen te herkennen en er woorden aan te geven. Maar een label vertelt je niet wie een kind werkelijk is.

Een gevoelig kind is niet alleen ‘hooggevoelig’.

Het is een kind met een eigen karakter, eigen behoeften, eigen kwaliteiten en een eigen manier van informatie verwerken.

Dat sluit aan bij hoe ik ook naar Human Design kijk.

We hebben geen label nodig. We hebben een blauwdruk.

Human Design is geen wetenschappelijk bewezen methode om hoogsensitiviteit vast te stellen en vervangt geen psychologisch of medisch onderzoek. Voor mij ligt de waarde ergens anders: als een manier om nieuwsgierig te kijken naar wat er al in iemand aanwezig is.

Niet om iemand in een hokje te stoppen, maar juist om het hokje wat meer open te zetten.

Human Design als uitnodiging om anders te kijken

Human Design kijkt niet alleen naar je ‘type’. Het is een gelaagd systeem waarin onder andere wordt gekeken naar hoe iemand energie gebruikt, beslissingen neemt en hoe iemand ontvankelijk kan zijn voor invloeden uit de omgeving.

Daarmee kan het een andere ingang bieden om naar gedrag en behoeften te kijken.

Waarom heeft het ene kind behoefte aan veel beweging en het andere juist aan stilte?

Waarom gedijt het ene kind goed bij veel vrijheid en heeft een ander juist houvast en structuur nodig?

Waarom kan een kind sterk reageren op de emoties van anderen?

En waarom lijkt het ene kind na een drukke dag nog uren door te kunnen gaan, terwijl een ander compleet leeg thuiskomt?

Human Design geeft daar geen kant-en-klare antwoorden op. Het nodigt vooral uit om te observeren, te experimenteren en opnieuw te kijken.

Wat gebeurt er als we de omgeving aanpassen?

Wat gebeurt er als een kind meer rust krijgt?

Of juist meer bewegingsvrijheid?

Wat gebeurt er wanneer we minder proberen het gedrag te veranderen en meer proberen te begrijpen wat eronder ligt?

Van aanpassen naar afstemmen

Misschien is dat wel de belangrijkste verschuiving.

Niet: “Hoe zorgen we dat mijn kind beter past binnen de wereld?”

Maar: “Hoe kunnen we onze omgeving zo inrichten dat mijn kind meer zichzelf kan zijn?”

Dat betekent niet dat alles altijd aangepast moet worden aan een kind. Kinderen leren nu eenmaal omgaan met prikkels, grenzen, teleurstellingen en de wereld om hen heen.

Maar als we begrijpen waar een kind ontvankelijk voor is, kunnen we soms kleine dingen veranderen die een groot verschil maken. Een rustmoment na school. Minder afspraken op één dag. Meer bewegen. Een duidelijke structuur. Meer keuzevrijheid. Of juist minder keuzes.

Niet omdat er iets mis is met het kind.

Maar omdat ieder mens anders is afgestemd.

Niet minder voelen, maar leren navigeren

Een gevoelig systeem hoeft niet iets te zijn wat we moeten afleren.

De uitdaging kan juist zijn om te leren herkennen:

Wat komt van mij? Wat neem ik over van mijn omgeving? Wat geeft mij energie? Wat kost mij energie? Wanneer raak ik overprikkeld? En wat helpt mij om weer terug te komen bij mezelf?

Dat geldt voor kinderen, maar net zo goed voor volwassenen.

Wanneer we een kind beter leren begrijpen, ontstaat er vaak ook meer ruimte voor zelfacceptatie. Niet alleen bij het kind, maar ook bij de ouder. Want misschien hoeft dat kind helemaal niet minder gevoelig te worden. Misschien mag het vooral leren hoe het met die gevoeligheid kan leven.

En misschien begint dat wel bij ons: door niet meteen te willen veranderen wat we zien, maar eerst nieuwsgierig te worden naar wat er werkelijk gebeurt.

Niet: “Wat is er mis met jou? ”Maar: “Wie ben jij en wat heb jij nodig?”

Dat is voor mij de kracht van kijken naar de mens achter het gedrag.

En precies daar kan Human Design een mooie uitnodiging zijn: om niet alleen te kijken naar wat iemand doet, maar ook naar wat er al in iemand aanwezig is.

Ontdek jouw unieke kwaliteiten.

Leer jezelf beter kennen.

En ontdek wat bij jou past om op jouw eigen manier door deze wereld te bewegen.